ఆషాఢ మాసం పదునెనిమిదవ రోజు (ఆడి 18 – ఆడి పెరుక్కు) కావేరీ నది నూతన జలంతో నిండి ప్రవహిస్తున్నప్పుడు, శ్రీ రంగనాథుడు (నంపెరుమాళ్ళు) ఆ నూతన ప్రవాహాన్ని తిలకించడానికి మరియు కావేరీ మాతకు పట్టు వస్త్రాలు, మంగళ ద్రవ్యాలు సమర్పించడానికి అమ్మా మండపానికి (తమిళంలో అమ్మాన్ అంటే స్వామి) విజయం చేస్తారు.
ఆ సమయంలో భగవంతుని దివ్య పాదాలను వహించిన సువర్ణ పాదుకల (బంగారు పాదుకల) నుండి వెలువడే దివ్యమైన పసుపు-పచ్చని కాంచన కాంతులు ప్రవహించే కావేరీ జలాలపై ప్రసరిస్తాయి.
ఆ బంగారు కాంతుల ప్రతిబింబాలు నదిపై పడుతున్నప్పుడు, ప్రవహించే నీటిపై వేలకొద్దీ బంగారు తామరపూలు (హేమారవిందాలు) తేలియాడుతున్నాయా అన్నట్లు అద్భుతమైన దృశ్యం కనిపిస్తుంది.
పాదుకల సువర్ణ ప్రభావం వల్ల సామాన్య కావేరీ నది కాస్తా ‘హేమసింధువు’గా (స్వర్ణ నదిగా) మారిపోతోందని స్వామి నిగమాంత దేశికులు ఉత్ప్రేక్షించారు.
పాదుకల బంగారు కాంతి ప్రవాహం మీద పడి నది నూతన శోభను సంతరించుకుంటుందని పండితరాజ శ్రీ డి.టి. తాతాచార్య స్వామివారు ఈ శ్లోకానికి అత్యంత రమణీయమైన వ్యాఖ్యానాన్ని అందించారు.
శ్లోకం
త్వామేవ పాదమధిరోప్య నవం ప్రవాహం
నాథే పదావని నిశామయితుం ప్రవృత్తే ।
ఆత్మీయ కాంచన-రుచా భవతీ విధత్తే
హేమారవింద-భరితామ్ ఇవ హేమ-సింధుమ్ ॥ 741 ॥
